Khám phá về nguồn gốc thú vị của chuột máy tính

Những tiếng click chuột đã trở nên thân thuộc trong giới công nghệ, nhưng để phát triển được như ngày nay, thiết bị này cũng đã trải qua một quá trình lịch sử lâu dài với nhiều cột mốc thú vị.

Vào năm 1968, Douglas Engelbart, một kỹ sư người Mỹ lần đầu tiên đã trình diễn nguyên mẫu một con chuột máy tính tại hội thảo khoa học về máy tính tại bang San Francisco. Ở thời điểm đó, thiết bị này được ông gọi tên là “Thiết bị định hướng vị trí X-Y trên màn hình”.

Khám phá về nguồn gốc thú vị của chuột máy tínhDouglas C. Engelbart và con chuột dạng prototype đầu tiên

Đây là một sự kiện với sự tham dự của khoảng 1.000 máy tính chuyên nghiệp mà sau này người ta gọi là “Mother of all demos”. Hội nghị là khởi nguồn cho nhiều khái niệm đã trở thành phổ biến như ngày nay: chuột máy tính (mouse), siêu văn bản (hypertext), tập tin liên kết động...

Cấu tạo ban đầu của con chuột được đặt trong một hộp gỗ cao cấp, to gấp đôi những con chuột ngày nay với 3 nút ở trên đầu, di chuyển với sự giúp đỡ của hai bánh xe ở mặt dưới chứ không phải trackball cao su. Trong hai bánh xe này thì một sẽ di chuyển theo trục ngang và một theo trục dọc. Theo thời gian, các bánh xe này đã được thay bằng bi, đèn laser rồi đèn LED nhưng tiền đề của chúng đều giống nhau: các chuyển động sẽ được biến thành mã nhị phân và hiển thị lại trên màn hình máy tính.

Khám phá về nguồn gốc thú vị của chuột máy tínhCon chuột ban đầu đặt trong một hộp gỗ cao cấp, to gấp đôi những con chuột ngày nay

Engelbart ban đầu đã phát minh ra chuột như một cách để điều hướng hệ thống trực tuyến (NLS) của mình – đây là hệ thống tiền thân của Internet cho phép người dùng máy tính chia sẻ thông tin được lưu trữ trên máy tính của họ.

NLS được Engelbart phát triển với sự tài trợ của U.S. Department of Defense s Advanced Research Projects Agency (Cơ quan quản lý các dự án nghiên cứu tiên tiến thuộc Bộ quốc phòng Mỹ, hiện tại gọi là DARPA). Đây cũng là hệ thống đầu tiên sử dụng thành công siêu văn bản để liên kết các tập tin (làm cho thông tin có sẵn thông qua một cú nhấp chuột vào liên kết).

Engelbart đã nộp bằng sáng chế vào năm 1967 nhưng phải 3 năm sau Mỹ mới công nhận phát minh của ông. Thế nhưng, vì bằng sáng chế về chuột máy tính hết hạn trước khi nó được sử dụng rộng rãi trên các hệ thống máy tính cá nhân vào giữa thập kỷ 80 thế kỷ trước, nên phát minh của Engelbart đã không được người dùng công nhận.

Công nghệ chuột máy tính đã đi từ phòng thí nghiệm của Engelbart ra thực tế nhờ Bill English, một kỹ sư máy tính từng làm việc cho ông tại SRI (1971). Xerox là công ty đầu tiên bán ra một hệ thống máy tính đi kèm với một con chuột gọi là 8010 Star Information System vào năm 1981.

Khám phá về nguồn gốc thú vị của chuột máy tínhXerox là công ty đầu tiên bán ra một hệ thống máy tính đi kèm với một con chuột vào năm 1981

Tuy nhiên, thuật ngữ "con chuột" chỉ trở thành một phần của từ vựng hiện đại cho đến khi Apple biến thiết bị này thành tiêu chuẩn của hệ thống máy tính Macintosh ra mắt lần đầu tiên vào năm 1984.

Sau đó, sự xuất hiện của Microsoft cùng hệ điều hành Windows và trình duyệt web đã khiến cho con chuột máy tính dần trở nên phổ biến trong những năm 90 của thế kỷ trước. Ngày nay, những tiếng click chuột đã trở nên thân thuộc với hàng trăm triệu người trên toàn thế giới.

Khám phá về nguồn gốc thú vị của chuột máy tínhThuật ngữ "con chuột" trở thành một phần của từ vựng hiện đại vào năm 1984

Engelbart đã được trao nhiều danh hiệu, trong đó có giải Turing Award. Ông cũng là một trong những người đầu tiên nhìn thấy tầm ảnh hưởng của máy tính tới toàn bộ xã hội. 

Tuy nhiên, nhà phân tích Steve Prentice của Gartner cho biết chuột không phải là tương lai của công nghệ máy tính mà thay vào đó là màn hình cảm ứng trên các thiết bị như điện thoại thông minh, máy tính xách tay, touchpad và bộ điều khiển video nhúng. Thậm chí ông còn tiên đoán tương lai không xa, chỗ dành cho chuột máy tính sẽ là ở viện bảo tàng công nghệ.

N.S (tổng hợp)