Độc đáo với lễ hội A Riêu Car của đồng bào vùng cao

Từ lâu, A Riêu Car đã trở thành ngày hội văn hóa truyền thống lớn nhất của các đồng bào Pa Cô, Tà Ôi, Cơ Tu, Pa Hy cùng các dân tộc anh em khác đang sinh sống trên đại ngàn dãy Trường Sơn hùng vỹ.

 Độc đáo với lễ hội A Riêu Car của đồng bào vùng caoVũ điệu núi rừng để đón khách

Theo các các già làng, lễ hội A Riêu Car ở vùng cao A Lưới thuộc địa phận Thừa Thiên – Huế đã có từ xa xưa nhằm mục đích tạo sự đoàn kết, tính cộng đồng, bảo tồn và phát huy những bản sắc văn hóa truyền thống. Đặc biệt, đây còn là dịp để tạ ơn các vị thần linh đã phù hộ cho dân làng khỏe mạnh, mùa màng bội thu, cuộc sống ngày càng ấm no, hạnh phúc.

 Độc đáo với lễ hội A Riêu Car của đồng bào vùng caoCác đoàn khách từ các buôn làng đến khai hội

Trước khi lễ hội bắt đầu, các già làng, chủ lễ phải thực hiện các nghi lễ gồm: nghi lễ “tâng hung” để họp bàn thống nhất cách thức tổ chức, công tác chuẩn bị. Tiếp đến là lễ “a xa a rah” nhằm tẩy rửa những điều ô uế, dơ bẩn, giúp bản làng được trong lành, sạch sẽ.

Nghi lễ “ta nôm” là giao ước giữa các già làng với thần linh. Nghi lễ “Cha choot” nhằm báo hiệu với các vị thần là con cháu làng bản lên rừng, xuống suối tìm kiếm nguyên liệu, sản vật chuẩn bị các món ẩm thực cho lễ hội, cầu mong được suôn sẻ và may mắn. Trong thời gian thực hiện công tác chuẩn bị, già làng và trưởng bản tiến hành nghi lễ đi mời khách.

 Độc đáo với lễ hội A Riêu Car của đồng bào vùng cao

Vũ điệu chào mừng lễ hội quanh cây nêu

 Độc đáo với lễ hội A Riêu Car của đồng bào vùng cao

Khách đến phải thực hiện nghi lễ bắt gà trên bông nêu trước khi vào nhà

Ngoài ra còn có các nghi lễ khác như: nghi lễ pa doh ân doong (khai hội); veel moot (đón khách); pa dưn veel (vũ điệu chào mừng lễ hội); tực A Riêu Car (cúng A Riêu Car); moot câr hoot, coat pâr nai (gửi gắm, định ước); pa choo tâm mooi (tiễn khách); zi zar (báo hiệu kết thúc nghi lễ); thưởng thức bữa tiệc.

 Độc đáo với lễ hội A Riêu Car của đồng bào vùng cao

Lễ vật để cúng thần linh trong ngày lễ

 Độc đáo với lễ hội A Riêu Car của đồng bào vùng cao

Các già làng chuẩn bị cho nghi lễ đâm trâu

Tất cả các nghi lễ đều được già làng và chủ lễ thực hiện cẩn trọng, linh thiêng cùng với đó là những điệu múa truyền thống và sự tập trung đông đủ của dân bản. Trong đó lễ “chật ty riaq” tức đâm trâu, được xem là phần nghi lễ quan trọng nhất của lễ hội. Nghi lễ này quyết định ý nghĩa, thành công hay thất bại của lễ hội.

Ý nghĩa của nghi lễ đâm trâu là khẳng định khối đoàn kết, gắn bó keo sơn các dân tộc. Đồng thời, đâm trâu còn để tạ ơn các vị Giàng, thần linh đã ban tặng cho con cháu núi sông, đất đai, tài nguyên, sức khỏe... Tuy nhiên năm nay lễ hội A Riêu Car đã bỏ đi phần lễ đâm trâu theo quy định của Bộ VH–TT–DL.

 Độc đáo với lễ hội A Riêu Car của đồng bào vùng cao

Năm nay, nghi lễ đâm trâu được sân khấu hóa

 Độc đáo với lễ hội A Riêu Car của đồng bào vùng cao

Các già làng gửi gắm, định ước và báo hiệu lễ hội kết thúc

Trước đây lễ hội thường diễn ra từ 3 – 5 ngày. Bên lề tái hiện lễ hội A Riêu Car truyền thống, huyện A Lưới còn tổ chức tái hiện một số sinh hoạt văn hóa các dân tộc A lưới như trình diễn và trưng bày các sản phẩm đan lát thủ công truyền thống; trình diễn và trưng bày các sản phẩm dệt Zèng truyền thống; không gian văn hóa ẩm thực và trình diễn dân ca, dân nhạc, dân vũ truyền thống.

Linh thiêng lễ hội A Riêu Car của đồng bào các dân tộc vùng cao (Nguồn: Báo Lao động)

Trải qua hàng ngàn năm, lễ hội A Riêu Car nói riêng và những nét văn hóa truyền thống mang đậm bản sắc dân tộc nói chung vẫn được đồng bào nơi đây bảo tồn nguyên vẹn và tổ chức 5 – 7 năm một lần sau khi việc trỉa lúa đã hoàn tất.

N.S (tổng hợp)