Thưởng thức canh thụt – món ăn đậm đà bản sắc của đồng bào M'Nông

Canh thụt là một trong các món ăn truyền thống của đồng bào M’Nông ở Đắk Nông nói riêng và các tỉnh Tây Nguyên nói chung. Không chỉ được dùng trong các bữa ăn hàng ngày, canh thụt còn là món ăn mang đậm bản sắc dân tộc của đồng bào vùng cao Việt Nam.

Thưởng thức Canh thụt món ăn đậm đà bản sắc của đồng bào M’Nông

Theo các bậc cao niên trong làng kể lại thì món ăn này đã có từ rất lâu. Mỗi khi lên rẫy, bà con có thói quen dùng bữa trưa ngay tại rẫy để tranh thủ thời gian lao động, nên thường tìm cách cho gạo và thức ăn vào ống tre để nấu, vừa thuận tiện lại vừa thơm ngon.

Cho đến ngày nay, mỗi khi vào mùa lễ hội hay có dịp đón khách quý tới thăm, những thiếu nữ M’nông phải lên rừng trước một ngày để tìm nguyên liệu về làm canh thụt. Để nấu được món canh thụt có hương vị thơm ngon độc đáo, người ta sử dụng ít nhất 10 loại nguyên liệu như: da bò khô, lá bép, cà đắng, đọt mây, ớt xanh, cá suối...

Thưởng thức Canh thụt món ăn đậm đà bản sắc của đồng bào M’Nông

Một nguyên liệu không thể thiếu đó là lồ ô, đây là vật đựng tất cả các nguyên liệu trước khi để lên bếp nướng cho chín mềm. Trong quá trình “nướng”, ống lồ ô sẽ tiết nước ra và hòa vào các nguyên liệu bên trong, làm nên hương vị đặc trưng của món ăn truyền thống này, đó là sự hòa lẫn của các vị ngọt, đắng, nhẫn… của các rau rừng, cá suối và hương vị của ống lồ ô 

Đầu tiên, da bò được nướng cho mềm, đọt mây sẽ được tước vỏ và bẻ thành từng đoạn nhỏ, lần lượt các nguyên liệu sẽ được cho vào ống lồ ô. Ngày nay người dân sử dụng ống kim loại nhiều hơn để đun nhưng muốn ngon ngọt tự nhiên thì lồ ô vẫn được tin tưởng để thổi hồn vào món ăn. Không chỉ là một món ăn dân dã mà canh thụt còn mang đậm bản sắc dân tộc của núi rừng Tây Nguyên.

Thưởng thức Canh thụt món ăn đậm đà bản sắc của đồng bào M’Nông

Nguyên liệu cho món canh thụt gồm có: gạo, lá rau rừng hoặc lá sắn, lá ớt nhưng để đủ vị phải có lá bép, đọt mây, cà đắng. Canh thường được nấu với thịt heo rừng tươi hoặc khô nhưng thường thấy nhất vẫn là nấu với cá suối hoặc thậm chí là ếch nhái, đặc biệt là tất cả thường không được làm ruột.

Các gia vị kèm theo là mắm, ớt, muối, sau này có thêm bột ngọt. Khi nấu người ta cho tất tần tật nguyên liệu kể trên vào ống lồ ô và dựng ống nghiêng trên đống lửa để nấu (tựa như cơm lam).

Thưởng thức Canh thụt món ăn đậm đà bản sắc của đồng bào M’Nông

Đặc trưng của món ăn này là người ta thường dùng một chiếc que tre có chiều dài hơn ống để thụt cho nguyên liệu được nhuyễn và trộn đều với nhau trước và cả trong khi nấu nên cái tên canh thụt được bắt nguồn từ hành động này. Cũng chính vì vậy mà khi nấu xong, món canh sẽ đặc lại, rất dẻo và có đủ các vị đắng, cay, ngọt, bùi, béo...

Thưởng thức Canh thụt món ăn đậm đà bản sắc của đồng bào M’Nông

Theo lời một số già làng thì lá bép là loại lá có giá trị dinh dưỡng cao do vừa là một loại rau, vừa là dược liệu. Nên khi ăn những món được chế biến từ loại lá này sẽ rất tốt cho sức khỏe nhất là các bà mẹ mới sinh, người già sức yếu và những em bé còi xương.

Nếu có dịp được thưởng thức món ăn đặc sản này, thực khách sẽ cảm nhận được mùi vì đặc trưng của núi rừng. Ngoài ra, đó còn là cách để hiểu rõ hơn về Tây Nguyên không chỉ qua giá trị văn hóa mà còn cả ở nghệ thuật ẩm thực.

N.S tổng hợp