Lý giải nguyên nhân không nên ăn đồ cúng cô hồn

Trong tháng cô hồn, hầu như gia đình nào cũng có mâm cúng xá tội vong nhân. Những đứa trẻ thường thích thú chờ xong lễ để ăn những món ăn bắt mắt này nhưng người lớn thường ngăn lại. Vậy tai sao lại không được ăn đồ cúng cô hồn?

Cứ đến Rằm tháng 7, người Việt lại không quên ngày Xá tội vong nhân. Vào dịp này, gia đình nào cũng bày một mâm cúng vào buổi chiều muộn để cho những vong hồn còn lang bạt nơi trần gian chưa về được với cõi âm sẽ được bắc cầu siêu độ. Mâm cúng tùy vào từng gia đình sắm sửa nhưng thường gồm vàng mã, hoa quả, ngoài ra còn có nhiều bỏng ngô, khoai, ngô luộc, sắn luộc, kẹo bánh, gạo muối, nước mía và không thể thiếu món cháo loãng.

Lý giải nguyên nhân không nên ăn đồ cúng cô hồn

Cúng cô hồn thường được tổ chức vào buổi chiều muộn

Trẻ con, nhìn những món đồ ăn bắt mắt trên mâm cúng thường thích thú muốn ăn nhưng luôn bị người lớn ngăn lại. Và sau khi xong các nghi thức, người cún sẽ lấy gạo, muối và thức ăn vãi ra xung quanh. Người xưa thường nói rằng sau khi đã cúng cô hồn thì người nhà không nên ăn những món ăn đó.

Lý giải về việc người Việt không ăn đồ cúng cô hồn, ông Hà Thanh (Viện Nghiên cứu ứng dụng tiềm năng con người) lý giải theo khoa học: "Các phẩm vật, đồ cúng cô hồn tháng 7 âm lịch nói riêng và đồ cúng chúng sinh nói chung đều để ở ngoài trời lâu, nên bị nguội lạnh. Mâm cúng cô hồn thường đặt rất thấp, thậm chí đặt luôn dưới đất nên bụi bặm, thậm chí côn trùng, ruồi bọ, kiến… bu vào nên không còn sạch sẽ, ăn vào sẽ không an toàn cho cơ thể. Vì thế hầu hết mọi người ngại, không dám ăn."

“Với các vật phẩm cúng khác như bánh kẹo, trái cây còn vỏ, hoặc bao bì thì vẫn ăn được, nếu gia chủ không dùng thì đem cho người khác, hoặc bỏ vào thùng nước gạo, không nên vứt đi vì lãng phí”- ông Thanh cho biết.

Một số địa phương không đem đồ cúng cô hồn vào nhà, mà còn có tục “giật cô hồn”. Tức một nhóm người, có thể là trẻ con, sẽ giành giật lấy mâm cúng và người xưa quan niệm rằng càng nhiều người giành giật càng tốt vì đã “mua chuộc” được các vong linh nên cô hồn sẽ không đến quấy phá.

Do đó, nếu không ai “giật cô hồn” thì một số gia đình sẽ lấy đồ cúng đem cho những người ăn xin, lang thang cơ nhỡ.

Việc cúng cô hồn vào buổi chiều muộn bởi theo quan niệm dân gian, ánh sáng ban ngày sẽ khiến các cô hồn suy yếu và tan rã. Còn khi chiều tối, nắng đã tắt, các vong hồn có thể tụ lại và hưởng được đồ cúng.

Về vật phẩm cúng, những món như kẹo bánh, sữa, bim bim, bỏng ngô, khoai…thường được dùng để cúng các thai nhi chưa kịp nhìn ánh mặt trời.

Trong mâm cúng, có hai món mà vong linh rất thích, đó là cháo loãng và mía. Dân gian cho rằng do cổ họng của vong hồn, quỷ đói rất bé chỉ ăn được cháo loãng và nước. Nói về điều này, các điển tích xưa cũng mô tả rằng các cô hồn lang thang đói khát, bị đày đọa nơi âm giới có cái cổ dài, thực quản nhỏ hẹp nên không thể nuốt được thức ăn thông thường, chỉ ăn được cháo loãng, ngày nay còn thêm nước mía.

Lý giải nguyên nhân không nên ăn đồ cúng cô hồn

Khi cúng cô hồn, không nên cho trẻ em đến gần mâm cúng vì chúng có thể vô ý xô hỏng đồ cúng

Trong Lễ xá tội vong nhân còn có tục vẩy cháo, rắc gạo, muối ra xung quanh để bố thí thức ăn khắp bốn phương tám hướng. Dân gian cũng cho rằng cúng chúng sinh xong nên đốt đồ mã ngay tại chỗ để các cô hồn nhận và đi ngay, không lẩn quẩn quấy nhiễu gia chủ.

Người xưa thường dặn dò con cháu một số điều cần phải biết khi làm lễ cúng cô hồn tại nhà như sau:

- Mâm cúng cô hồn nên là đồ chay, vì theo thuyết nhà Phật, đồ mặn sẽ khơi dậy tham luyến khiến các cô hồn luyến tiếc dương thế và khó siêu thoát. Do đó phải cúng chay để các cô hồn bớt sân hận.

- Khi cúng cô hồn, nên dặn trẻ con không chơi đùa quanh chỗ cúng, trước hết là không ảnh hưởng tới mâm lễ như làm đổ, hư hỏng đồ lễ…Và cũng là tránh cho trẻ con yếu “vía”, dễ bị những cô hồn trêu chọc.

- Người già và phụ nữ có thai cũng không nên có mặt khi đang cúng cô hồn.

- Còn người bình thường, kể cả người đứng cúng xong cũng không nên đứng trước lối ra vào để tránh đường cho ma quỷ vào hưởng đồ cúng cô hồn.

Phong tục của nước ta rất đa dạng. Đối với những người tin tưởng vào vấn đề tâm linh, các lưu ý trong việc cúng cô hồn nói riêng và các hình thức cúng bái nói chung rất quan trọng. Mục đích cuối cùng vẫn là mong muốn cho gia đình được êm ấm, và tránh những xui rủi không hay. Tuy nhiên, chị em không nên quá sa đà vào yếu tố mê tín, tránh tự hù dọa bản thân và dẫn đến tâm trạng bất an.

Theo GĐVN