Sốc: Hai nông dân bị khởi tố vì tội…nhận hối lộ

Vì nhận thù lao khi làm thủ tục giúp bà con vay vốn mà hai người nông dân đã bị khởi tố vì tội... nhận hối lộ.

Hai nông bị khởi tố vì tội nhận hối lộ

Theo hồ sơ, ông Nguyễn Thành Nam là thôn trưởng thôn Lò To, xã Hàm Cần, huyện Hàm Thuận Nam, tỉnh Bình Thuận. Tháng 4-2011, ông Nam được Ngân hàng Chính sách xã hội (CSXH) huyện Hàm Thuận Nam hợp đồng làm tổ trưởng và ông Nguyễn Thanh Tuấn làm tổ phó Tổ tiết kiệm vay vốn do Hội Nông dân xã Hàm Cần quản lý.

Nhiệm vụ của hai người là nhận giấy đề nghị vay vốn của người nghèo; tổ chức họp để bình xét cho vay; lập danh sách các gia đình cần vay rồi lập hồ sơ gửi cho ban giảm nghèo cấp xã. Sau đó, họ trình hồ sơ cho UBND xã xác nhận rồi chuyển lên Ngân hàng CSXH huyện Hàm Thuận Nam làm thủ tục vay, ký nhận tiền mang về cho các hộ dân nghèo. Quãng đường từ thôn Lò To đến Ngân hàng CSXH huyện gần 30 km.

Ngoài ra, ông Nam và ông Tuấn còn có nhiệm vụ giám sát, đôn đốc các hộ nghèo sử dụng vốn vay đúng mục đích, trả nợ, trả lãi đúng hạn và xác minh đề nghị gia hạn nợ cho những gia đình khó khăn. Đa số hộ nghèo vay vốn đều không rành viết đơn nên họ giao hết cho ông Tuấn viết giúp, họ chỉ ký tên.

Sốc: hai nông dân bị khởi tố vì tội…nhận hối lộ

Ông Nam và ông Tuấn bị khởi tố vì tội nhận hối lộ khi nhận tiền bồi thường từ những người dân mà hai ông đã lo giúp thủ tục vay vốn

Thấy ông Tuấn thường xuyên bỏ bê việc đồng áng gia đình để lo làm thủ tục cho các hộ dân nên trong một cuộc họp hướng dẫn cho các hộ nghèo vay vốn, ông Nam đề nghị bà con nên phụ tiền xăng xe, tiền card điện thoại cho ông Tuấn đi lại, liên hệ để vay giúp tiền cho bà con. Trước đề nghị này, mọi người dân đều đồng ý.

Thế nhưng ngày 20-3-2015, Công an huyện Hàm Thuận Nam đã bất ngờ khởi tố và bắt giam hai nông dân này về tội...nhận hối lộ! Cả hai bị tạm giam gần hai tháng thì được cho tại ngoại.

Nông dân tham nhũng cũng phải xử nặng không kém quan chức

Theo cáo trạng của VKSND huyện Hàm Thuận Nam, trong hai năm 2013-2014, lợi dụng nhiệm vụ được giao, ông Tuấn đã ép buộc những hộ dân cần vay từ 10 triệu đến 30 triệu đồng phải bồi dưỡng từ 200.000 đồng đến 2 triệu đồng. Ông Tuấn đã nhận hối lộ của 12 hộ dân tổng cộng 13,6 triệu đồng.

Với ông Nam, VKS cho rằng mặc dù không trực tiếp đòi tiền hối lộ nhưng với chức năng, quyền hạn của tổ trưởng tổ vay vốn, khi triệu tập các hộ dân đến họp bình xét cho vay vốn đã gợi ý các hộ dân phải “bồi dưỡng” cho ông Tuấn. Bên cạnh đó, ông Tuấn còn chia cho ông Nam hơn 1 triệu đồng từ việc nhận tiền “bồi dưỡng” nên ông Nam phải chịu trách nhiệm hình sự về hành vi nhận hối lộ.

Ngày 6-8-2015, TAND huyện Hàm Thuận Nam xử sơ thẩm đã tuyên phạt bị cáo Tuấn tám năm tù, bị cáo Nam bảy năm tù. Mặc dù khi đó, những người dân được triệu tập tới tòa đều khẳng định họ chỉ phụ tiền công cho ông Tuấn đi vay giúp chứ không hề đưa hối lộ. Cả hai kháng cáo kêu oan.

Theo ông Tuấn, gia đình ông đều là nông dân, mỗi đợt xét duyệt cho vài hộ dân vay ông đã phải bỏ hết việc nhà và mất hơn một tuần lễ để viết giúp đơn, rồi đi nhiều nơi để ký xác nhận. Sau đó, ông phải vượt hàng chục cây số đi làm thủ tục rồi nhận tiền về giao không sót một đồng cho từng hộ dân được vay. Hơn hai năm trời ông bỏ công sức ra giúp cho nhiều người, thấy ông vất vả, họ bồi dưỡng chứ ông không hề ép buộc hay gợi ý ai.

Trong khi đó, ông Nam cho biết ông không hề nhận tiền của một hộ dân nào. Số tiền mà cáo trạng quy kết ông nhận hơn 1 triệu đồng là tiền túi của ông tạm ứng ra cho ông Tuấn mua bốn con gà mang lên Ngân hàng CSXH huyện để làm cơm trưa đãi các nhân viên ngân hàng. Sau đó, khi nhận tiền bồi dưỡng của những hộ dân cho, ông Tuấn đã trả lại cho ông số tiền trên.

Người dân tự nguyện trả thù lao

Ngày 23-12-2015, TAND tỉnh Bình Thuận mở phiên tòa phúc thẩm. Tại phiên xử, cả hai bị cáo tiếp tục kêu oan. Đặc biệt, những hộ dân vay tiền khai số tiền mà họ đưa chỉ với mục đích để ông Tuấn có chi phí đi lại giúp họ vay tiền. Bên cạnh đó, họ cũng khai đơn tố cáo là do điều tra viên đọc cho họ viết, có trường hợp đưa mẫu cho họ viết chứ họ không hề có ý định tố cáo.

Luật sư Trần Văn Đạt (Đoàn Luật sư tỉnh Bình Thuận), bào chữa cho bị cáo, cho rằng hành vi của bị cáo Tuấn không cấu thành tội nhận hối lộ. Bởi những hộ dân có nhu cầu vay vốn, có ý nhờ ông Tuấn làm giúp và hoàn tất các thủ tục vay nên được trả công và tiền xăng xe. Đây là quan hệ dân sự và việc bị cáo bỏ công, chi phí đi lại là có thực. Hơn nữa, bị cáo là người không có chức vụ, quyền hạn gì trong việc cho vay hay không cho vay tiền nên không thể kết án bị cáo tội nhận hối lộ được. Đối với bị cáo Nam, trong cuộc họp chỉ phát biểu “Bà con phụ tiền cho Tuấn đi làm giùm” không có nghĩa là Nam đồng phạm với Tuấn nhận hối lộ.

Sốc: hai nông dân bị khởi tố vì tội…nhận hối lộ

 Sau quá trình điều tra, Cơ quan CSĐT Công an huyện Hàm Thuận Nam đã đình chỉ điều tra hai ông Tuấn và Nam

Cuối cùng, TAND tỉnh Bình Thuận nhận định, việc các lá đơn tố cáo giống nhau, một nét chữ cần phải làm rõ là ý chí của các hộ dân tự trình bày hay do bị áp đặt theo ý chí của ai khác. Ông Tuấn bỏ công sức, thời gian, chi phí giúp các hộ dân vay tiền là có thật nhưng quá trình điều tra không làm rõ chi phí bao nhiêu, cụ thể những khoản gì so với số tiền đã nhận để tính toán số tiền bị cáo đã hưởng lợi.

Đối với bị cáo Nam, tòa cho rằng cần phải đánh giá tính đồng phạm trong câu nói trên, mục đích nói ra để làm gì, có thỏa thuận bàn bạc gì giữa hai bị cáo về số tiền yêu cầu các hộ dân bồi dưỡng hay không… Từ đó, TAND tỉnh Bình Thuận đã tuyên hủy toàn bộ bản án sơ thẩm để điều tra, xét xử lại.

Sau khi điều tra lại, Cơ quan CSĐT Công an huyện Hàm Thuận Nam đã đình chỉ điều tra hai ông Tuấn và Nam theo khoản 1 Điều 25 BLHS. Theo đó, cơ quan này cho rằng: Bị can khai báo thành khẩn, tích cực khắc phục hậu quả do mình làm sai, trật tự trong hoạt động vay vốn trong khu vực đã được ổn định, sai phạm của bị can không còn gây nguy hiểm cho xã hội.

Với lý do đình chỉ này, xem như Cơ quan điều tra không thừa nhận đã khởi tố oan hai ông Tuấn và Nam. Và do đó, hai người nông dân không được xin lỗi hoặc bồi thường oan.

Tội nhận hối lộ được Khoản 1 Điều 279 Bộ luật hình sự năm 1999 (Sửa đổi và bổ sung năm 2009) quy định như sau:

“Người nào lợi dụng chức vụ, quyền hạn, trực tiếp hoặc qua trung gian đã nhận hoặc sẽ nhận tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất khác dưới bất kỳ hình thức nào  có giá trị từ năm trăm nghìn đồng đến dưới mười triệu đồng hoặc dưới năm trăm nghìn đồng nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây để làm hoặc không làm một việc vì lợi ích hoặc theo yêu cầu của người đưa hối lộ, thì bị phạt tù từ hai năm đến bảy năm:

a) Gây hậu quả nghiêm trọng;

b) Đã bị xử lý kỷ luật về hành vi này mà còn vi phạm;

c) Đã bị kết án về một trong các tội quy định tại Mục A Chương này, chưa được xoá án tích mà còn vi phạm.”

Theo Pháp luật TP. HCM