Toàn cảnh nông dân khốn khổ vì môi trường biển bị Formosa hủy hoại

Từ đầu tháng 4 vừa qua, ảnh hưởng bởi cá chết hàng loạt do nhiễm độc, ngư dân miền Trung lâm vào cảnh khốn đốn, hầu hết phải bỏ biển và tản đi khắp nơi làm thuê kiếm sống qua ngày.

“Trả lại chúng tôi ngư trường như xưa”

Cá chết hàng loạt vì bị nhiễm độc, ngư dân ở các tỉnh Bắc Trung Bộ khốn khổ trăm bề, không dám đi biển vì lo cho sức khỏe, nguồn thu nhập bị mất, cá nuôi chết hàng loạt…Tất cả khiến cuộc sống những người dân nghèo rơi vào bế tắc.

Toàn cảnh nông dân khốn khổ vì môi trường biển bị Fomosa hủy hoại

Cá chết hàng loạt, biển nhiễm độc, ngư dân khốn khổ vì cả đời bám biển, “biển chết” họ không biết sống bằng gì

Suốt ba tháng qua kể từ ngày cá chết hàng loạt, gia đình bà Nguyễn Thị Mai (ở thị trấn Cửa Việt, Gio Linh, Quảng Trị) cho biết nhà mình gần như bỏ biển, không có việc làm nên cuộc sống gặp nhiều khó khăn. Trước đây chồng bà đánh bắt gần bờ, đi về trong ngày, bà Mai ở nhà thực hiện sơ chế, hấp rồi sấy cá. Cá chết, ngư dân “treo lưới”- đó là tình trạng chung của hầu hết người dân sống ven biển miền Trung suốt ba tháng nay.

Kể từ khi diễn ra thảm cảnh cá chết hàng loạt do nhiễm độc, cảng cá Cửa Tùng - nơi diễn ra hoạt động buôn bán cá sầm uất nhất ở Vĩnh Linh, Quảng Trị nay “vắng như chùa Bà Đanh”, không một bóng ngư dân và thương lái.

Anh Phan Thành An, 49 tuổi, cho biết gia đình anh theo nghề cá đã mấy đời. Nhà anh có một chiếc thuyền và đã nằm bờ suốt từ ngày cá chết.  Anh cho biết, tàu nằm bờ tất nhiên là không có tiền vào, nhưng ngặt nỗi là mấy tháng nay anh vẫn phải lo chạy vạy tiền để trả lãi vay ngân hàng.

“Ngư dân không thể sống nhờ vào vài cân gạo, đồng tiền trợ cấp của nhà nước mãi được. Ngư dân chúng tôi chỉ mong ngư trường trở lại như xưa để được ra khơi. Biển sạch, cá an toàn là chúng tôi sẽ lại ra khơi”- anh An ngậm ngùi chia sẻ.

Cũng giống anh An và nhiều ngư dân khác, từ ngày xảy ra hiện tượng cá chết, anh Phấn (50 tuổi, trú tại xã Triệu Vân, Triệu Phong, Quảng Trị) đã phải treo lưới, lật úp chiếc thuyền và tạm thời chuyển qua nghề nông để chạy ăn qua ngày. Nhà chỉ có 5 sào đất, anh đành chuyển qua trồng dưa và đậu xanh, cũng đủ trang trải cuộc sống hàng ngày. Dẫu vậy đây chỉ là biện pháp tạm thời bởi về lâu dài, người dân miền Trung không thể sống được bằng những cây trồng ngắn hạn này.

Anh Phấn cho biết: “Tôi cũng nghe nói tới đây chính quyền sẽ hỗ trợ chuyển đổi ngành nghề nhưng tôi chỉ mong biển bình yên trở lại để ra khơi”. Ngư dân sống nhờ biển, bám biển để sống và với họ, nếu không thể trả lại ngư trường như xưa nghĩa là con đường sống đang mịt mờ.

Tại các tỉnh chịu thiệt hại cá chết, chính quyền địa phương cũng đã hỗ trợ, một số thanh niên đã làm thủ tục đi nước ngoài xuất khẩu lao động. Tuy nhiên những ngư dân gần quá tuổi lao động, cả đời bám biển thì không còn con đường nào khác. Mất biển họ không biết sống bằng gì.

Người dân hoang mang lo sợ bị ngộ độc sau khi ăn cá chết

Toàn cảnh nông dân khốn khổ vì môi trường biển bị Fomosa hủy hoại

Hàng loạt cá lớn nhỏ chết dạt vào bờ biển khiến ngư dân lo ngại vấn đề ngộ độc khi ăn phải cá nhiễm độc

Hiện tượng cá chết hàng loạt ven biển miền Trung không những khiến người dân “treo lưới”, mất công việc, không có nguồn thu mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe. Vào những ngày đầu khi cá mới bắt đầu chết, nhiều người dân không biết nên vẫn mua về ăn và đã có một số trường hợp ngộ độc nhẹ sau khi ăn cá, dù nguyên nhân chính xác ngộ độc chưa được làm rõ.

Chị Nguyễn Thị Quy (thị trấn Hoàn Lão, Bố Trạch, Quảng Bình) cho biết: “Tối 17/4, cả nhà mình chỉ ăn một chút canh chua cá biển nấu với cà chua bi mà bị ngộ độc, bị “Tào Tháo” rượt nguyên đêm. May là mình và con nhỏ chỉ ăn chút canh nên bị nhẹ, còn chồng ăn đến 2 con cá kình nên bị nặng hơn”.

Tiếp đó, vào ngày 19/4, UBND xã Quảng Phú, huyện Quảng Trạch, Quảng Bình cho biết, Trạm y tế xã đã tiếp nhận bệnh nhi T. (8 tuổi) bị ngộ độc thực phẩm với các triệu chứng đau bụng quằn quại, buồn nôn. Dù chưa rõ nguyên nhân bé bị ngộ độc song gia đình cho biết tối hôm trước bé T. có ăn một chút cá được cha vớt trên bờ biển mang về chế biến.

Hoang mang trước tình trạng này, hầu hết ngư dân và các thương lái đều đã “nói không với cá biển”. Hàng loạt cá ngư dân đánh bắt tại các vùng biển an toàn cũng phải xếp kho vì người dân không phân biệt đâu là cá chết bệnh, đâu là cá sạch nên không ăn. Người dân ở các tỉnh phía Nam cũng đã không mua cá biển trong bữa ăn mà chọn các loại cá nuôi.

Bên cạnh đó, cũng có nhiều đối tượng làm ăn bất chấp đạo đức đã thu mua cá chết chở đi tiêu thụ. Ngày 5/5, Đội Quản lý thị trường số 17, thuộc Chi Cục quản lý thị trường Thanh hóa đã bắt giữ một xe tải chở 3 tấn cá thối đi tiêu thụ. Tài xế cho biết số cá này mua từ những ngư dân Nghệ An và chở vào xã Hải Thanh, Tĩnh Gia, Thanh Hóa để nhập cho các cơ sở chế biến nước mắm.

Sau ba tháng kể từ ngày cá chết hàng loạt, chiều ngày 30/6, Chính phủ đã tổ chức họp báo công bố nguyên nhân cá chết hàng loạt ở miền Trung. Theo đó, sau quá trình làm việc của các cơ quan chức năng Việt nam, tập đoàn Formosa thừa nhận gây ra sự cố môi trường biển khiến cá chết tại bốn tỉnh miền Trung: Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên- Huế.

Tại buổi họp báo, đại diện Formosa cũng đã xin lỗi ngư dân, cam kết bồi thường 500 triệu USD và khắc phục hậu quả.

Công ty TNHH Gang thép Hưng Nghiệp Formosa thuộc tập đoàn Formosa Đài Loan. Từ năm 2008, tập đoàn này bắt đầu xây dựng nhà máy tại Khu kinh tế Vũng Áng và dự kiến hoàn thành vào năm 2017 với tổng vốn đầu tư gần một tỷ USD.

Và tập đoàn Formosa còn "nổi tiếng toàn câu" vì được trao giải “Hành Tinh đen” vào năm 2009 bởi những hoạt động sản xuất gây ô nhiễm môi trường trên khắp thế giới.

Theo Thanh niên