Tìm hiểu trình tự của một đám cưới Việt truyền thống

Đám cưới của người Việt ngày nay thường bao gồm 4 lễ chính theo trình tự: lễ dạm ngõ, lễ ăn hỏi, lễ cưới và lễ lại mặt. Và trong mỗi sự kiện, có những nghi thức không thể thiếu dưới đây.

Qua thời gian, lễ cưới truyền thống dần lược bỏ những nghi thức phức tạp và tinh giản tối đa thời gian, công sức và tiền bạc để tiến đến một lễ cưới giản dị, tiết kiệm những cũng không kém phần long trọng và đầy đủ.

Tùy mỗi vùng miền và điều kiện của các gia đình mà cách tổ chức hôn lễ sẽ có sự khác nhau, tuy nhiên vẫn giữ những nghi thức căn bản sau: 

1. Lễ dạm ngõ

Những nghi thức cưới hỏi không thể thiếu của một đám cưới truyền thống

Lễ dạm ngõ là một phần quan trọng của đám cưới truyền thống nhằm chính thức hóa quan hệ hôn nhân của hai gia đình. Ngày nay, nghi lễ này được đơn giản hóa là buổi gặp gỡ thân mật giữa hai bên với mâm quả nho nhỏ có trầu cau, trà, rượu và bánh kẹo. 

Trong ngày dạm ngõ, những lễ vật được dâng lên bàn thờ tổ tiên với hi vọng ông bà sẽ chứng giám và phù hộ cho tình yêu đôi trẻ. Cùng với đó, hai gia đình sẽ trao đổi với nhau về ngày giờ, lễ vật và các vấn đề cần chuẩn bị cho đám cưới sắp tới.

2. Lễ ăn hỏi 

Những nghi thức cưới hỏi không thể thiếu của một đám cưới truyền thống

Lễ ăn hỏi hay đám hỏi là dấu mốc quan trọng trong hôn nhân, thay cho lời thông báo chính thức về sự kết giao của hai gia đình và xác lập các mối quan hệ xã hội khác.

Hầu hết các lễ vật trong nghi lễ này đều do nhà gái quyết định. Thông thường, mâm quả sẽ gồm cau trầu, rượu, trà, phong bì tiền, heo quay, trái cây,… để thể hiện lòng biết ơn của nhà trai đối với công ơn dưỡng dục của cha mẹ cô gái. Tuy nhiên, ở miền bắc, số lễ vật được nhà trai chuẩn bị sẽ là số lẻ, tức 5,7,9 hoặc 11 lễ, ở miền nam thì ngược lại, 6,8 hoặc 10 lễ.

Sau lễ ăn hỏi, nhà gái sẽ trả lại một phần lễ vật cho nhà trai, đây được gọi là "lại quả" để nhà trai báo hỷ với gia đình, họ hàng và bạn bè của họ về lễ cưới. 

Thủ tục ăn hỏi được tiến hành tại nhà gái, có mặt đầy đủ thành viên trong gia đình và dòng họ. Đại diện nhà trai sẽ chính thức chào hỏi nhà gái và xin phép cho hai trẻ được tiến đến hôn nhân. Sau khi đồng ý, bố mẹ hai bên sẽ dẫn cô dâu và chú rể đến bàn thờ gia tiên, thắp hương, làm lễ và báo cáo với ông bà. Sau cùng, cô dâu chú rể sẽ mời trà rượu ra mắt hai họ và mời quan khác dùng tiệc mừng.

3. Lễ cưới 

Những nghi thức cưới hỏi không thể thiếu của một đám cưới truyền thống

Lễ cưới là nghi lễ quan trọng nhất thông báo chính thức về hôn nhân giữa chàng trai  và cô gái. Nghi thức này bao gồm 3 bước chính: 

- Lễ xin dâu: Trước khi nhà trai sang nhà gái đón dâu, mẹ chú rể và một người thân trong gia đình sẽ mang cơi trầu và chai rượu đến nhà gái để thông báo giờ đón dâu. Ngày nay, lễ xin dâu thường được lược bỏ trong nhiều lễ cưới vì bất tiện về thời gian và điều kiện đi lại. Thay vào đó, họ sẽ thông báo với nhau bằng những phương thức gián tiếp khác.

- Lễ đón dâu: Lễ đón dâu sẽ được thực hiện sau lễ xin dâu. Trong lễ này, đại diện nhà trai sẽ xin phép nhà gái được đón cô dâu mới về nhà chồng và hoàn thành các lễ nghi cưới hỏi truyền thống. Sau khi bái lạy tổ tiên, cô dâu sẽ cùng chúng rể lên xe hoa và về nhà chồng.

- Lễ tơ hồng: Đến nhà trai, cô dâu và chú rể được cha mẹ dẫn đến bàn thờ bái lạy gia tiên. Sau đó, cô dâu sẽ chào hỏi và rót trà, mời thuốc họ hàng nhà chồng. 

Kết thúc lễ tơ hồng, cô dâu chú rể sẽ mời quan khách dùng bữa cơm thân mật để chúc phúc cho tình duyên đôi trẻ.

4. Lễ lại mặt 

Những nghi thức cưới hỏi không thể thiếu của một đám cưới truyền thống

Sau đám cưới, đôi vợ chồng trẻ sẽ trở về nhà gái thăm hỏi và tặng quà. Lễ lại mặt được tổ chức với ý nghĩa trả ơn và nhắc nhở hai vợ chồng luôn vẹn tròn chữ hiếu với cha mẹ hai bên.

Theo tục lệ, lễ lại mặt sẽ được diễn ra trong 4 ngày đầu sau kết hôn. Tùy thuộc vào vị trí địa lý, điều kiện kinh tế và công việc của cô dâu chú rể.

Ngày nay, lễ vật trong nghi thức này có phần đơn giản với giỏ quà nhỏ gồm bánh kẹo, rượu, thuốc để cảm ơn bố mẹ vợ. Những gia đình có điều kiện sẽ chuẩn bị thêm 1 phong bì để thắp hương trên bàn thờ. Sau đó, cô dâu chú rể sẽ dùng bữa cơm thân mật cùng gia đình.

Thực tế, lễ cưới hỏi hiện đại có thể lược bỏ một số lễ nghi sao cho phù hợp với điều kiện kinh tế, địa lý của hai bên gia đình. Thông thường, các lễ cưới sẽ lược bớt lễ dạm ngõ hoặc gộp lễ ăn hỏi và đón dâu vào cùng một ngày tùy theo thỏa thuận giữa hai bên.  

 Theo Tieudungplus